Chámase Ana e é galega.

Entre os dezaoito e os vinte e dous anos pariu tres veces. Todo isto na década dos oitenta.

Sacou adiante un fillo e dúas fillas muxindo vacas, estercando cortes, sementando patacas, apañándoas, cebando porcos, mantendo galiñas, sachando hortas, conducindo tractores e coches, angazando ferrados e ferrados de herba seca no verán, ensilando, recollendo mazás e vendendo becerros.

Tamén lavou moreas de roupa, fregou montañas de louza, ensinou á filla maior a pronuncia do «r» e do «s». Agasallou libros e aínda lle quedou tempo para dar apertas e bicos cando facían falta, para sonar mocos e limpar bágoas, axudar coas tarefas escolares, escribir postais de Nadal, celebrar aniversarios, repartir cuncas de leite con mel contra os arrefriados.

Ana nunca leu teoría feminista mais, aínda así, tamén tivo tempo para dar consellos. Á súa maneira faloulles ás fillas de que as mulleres tamén poden estar na rúa e nos bares, sexa de noite ou de día.

Que non é obrigatorio ter marido. Que ter unha, sete ou ningunha parella é decisión propia e de ninguén máis. Que o sexo non é pecado. Que non fai falta ser nai para sentirse plenamente muller. Que as mulleres teñen dignidade e que saber facer unha cama ou fregar un prato non ten nada que ver cos cromosomas.

Case sen sabelo, ensinoulles tamén ás fillas que o seu corpo é seu. Maldiciu a ignorancia por ser o peor dos males e abrazou a educación como o mellor antídoto contra a dominación e o machismo.

Chámase Ana e a súa historia é a de tantas mulleres anónimas que todos os días dan ao mundo unha lección de dignidade. Unha das tantas mulleres que non foron libres para elixir mais que se esforzan día a día, pasiño a pasiño, para que outras si poidamos facelo. Ela é, en definitiva, unha das tantas mulleres polas que, sen dúbida, vale a pena loitar.

O 8 de marzo, Día Internacional das Mulleres, Ana pasará o día a traballar, como un día máis. Sabe de que hai manifestación en Compostela, aínda que non poida acudir a ela. Seguramente ese día prenderá o televisor e, antes de volver ao traballo, mirará atenta a pantalla, agardando os escasos minutos que dedicarán a esta convocatoria do movemento feminista galego.

Sabe que urxe que o mundo cambie. Sabe, tamén, que ela, coa súa infinita paciencia e o seu esforzo de formiguiña, xa fixo a súa propia revolución. Que, para as que vimos detrás dela xa nada será igual.

Por ela son feminista.

Chámase Ana e é miña nai.